Eindelijk snellere en rechtszekere omgevingsvergunningen in Vlaanderen?!

Eind 2024 stelde de Vlaamse Regering de gemengde commissie vergunningen samen als reactie op de toenemende vergunningenknoop in Vlaanderen. Op 30 september 2025 bracht deze commissie haar langverwachte advies uit.

Het advies is een positieve stap vooruit, met een duidelijke focus op voorspelbare en rechtszekere vergunningverlening voor alle sectoren. Het rapport bevat 45 concrete adviezen met zowel snelle verbeteracties (quick wins) als diepgaande hervormingsvoorstellen en structurele paradigmaverschuivingen. Het advies werd ondertussen online geplaatst door Departement Omgeving en kan via deze link geraadpleegd worden.

Voka volgt dit dossier intensief op en maakte deel uit van de klankbordgroep die advies geeft aan de gemengde experte commissie. Via het Vlaamse werkgeversplatform werd de expertise van Alfaport Voka meegenomen in dit traject. Voka leverde heel wat inhoudelijke input met zichtbare impact in het eindresultaat.

Enkele belangrijke aandachtspunten uit het advies:

• Vooropstelling van het algemeen belang: De commissie benadrukt dat het algemeen belang steeds centraal moet staan. Overheden dienen de maatschappelijke, economische en sociale meerwaarde van een project zorgvuldig af te wegen tegen eventuele particuliere belangen.
• Beperking van beroepsmogelijkheden: het recht op beroep staat niet ter discussie maar wordt beperkt tot diegenen die tijdens het voorafgaand openbaar onderzoek bezwaar hebben geuit. Verenigingen die beroep willen aantekenen, dienen aan te tonen dat zij een rechtstreeks belang hebben in de zaak.
• Niet-bindend karakter van adviezen: adviezen van overheidsinstanties zouden een niet-bindend karakter moeten krijgen. Enkel de wetgeving is bindend, niet het advies. Bovendien moeten adviezen constructief worden opgesteld en niet beperkt blijven tot een louter positief of negatief oordeel.
• Agents of change: het principe ‘Agents of change’ is al opgenomen in het Vlaamse Regeerakkoord en bouwcode van de Stad Antwerpen en wordt meegenomen in dit advies. Actoren die nieuwe ontwikkelingen wensen, moeten rekening houden met de bestaande toestand en zelf maatregelen nemen om ontwikkeling leefbaar te maken om de combinatie met de bestaande toestand te garanderen. Voor nieuwe ontwikkelingen nabij de haven kan dit een oplossing bieden om beter rekening te houden met de bestaande vergunde toestand.

Belangrijk is dat deze adviezen nu dringend uitgevoerd worden waarbij de onderlinge samenhang bewaakt wordt. Maar dit mag niet leiden tot langere vergunningsprocedures. Ook de impact van deze adviezen op de procedure van een complex project dient nog onderzocht te worden.

Voka organiseerde op 21 oktober een webinar over dit adviesrapport. De opname kan hier herbekeken worden. Tijdens dit webinar wordt een heldere samenvatting van de belangrijkste aanbevelingen uit het advies gegeven met een analyse wat dit kan betekenen voor uw onderneming.